Historiek

In 2003 was de VVGT aan zijn dertigste verjaardag toe.  Dit werd in oktober 2003 op passende wijze gevierd met alle mensen die in de loop van die 30 jaar een bijdrage geleverd hebben aan de uitbouw van de vereniging.  Jan Callens, de fungerende voorzitter van de VVGT, gaf bij die gelegenheid een toespraak die de historiek van de VVGT schetst:

'Goeie avond, namens het huidige bestuur van de Vlaamse Vereniging voor Gedragstherapie heb ik het genoegen u allen hartelijk welkom te heten op dit feest naar aanleiding van de 30 e verjaardag van onze vereniging.

Het leek ons een goed idee om diegenen die mee getimmerd hebben aan de oprichting en de uitbouw van de vereniging en aan de uitbouw van de gedragstherapie in het algemeen in Vlaanderen naar aanleiding van deze verjaardag hier uit te nodigen. Ik voel mij dan ook vereerd dit gezelschap, dat voor mij een aantal gewaarde leermeesters en evenveel goede vrienden telt te mogen toespreken.

Even dacht ik dat het een boeiende onderneming zou zijn om met de hier verzamelde mensen een soort masterplan uit te werken voor de vereniging en voor de gedragstherapie in Vlaanderen. Als we ons even zouden opdelen in discussiegroepjes die elk een thema bekijken, waarna elk groepje via een woordvoerder zijn bevindingen in plenum brengt zijn we al een eind onderweg. De onderwerpen voor de groepjes zouden kunnen zijn : ledenwerking, maatschappelijke positionering van de gedragstherapie, het stimuleren van publicaties en bijvoorbeeld gedragstherapie voor niet-gedragstherapeuten.

Het is boeiend om stil te staan bij de vraag hoe de vereniging zoals ze er nu uitziet en waarvan ik meen dat ze de grootste psychotherapievereniging in Vlaanderen is, uit het pionierswerk van enkele onverlaten ontstaan is.

De vroege geschiedenis is voor mij wat in duistere nevelen gehuld, daarvoor zouden anderen beter hier vooraan staan, maar binnen het besturen van de vereniging voel je de adem van de voorvaderen en trouwens van de voormoederen ook.

Achter elk bestuur zat een dynamische ploeg waarvan het allicht jammer is alleen de voorzitters te benoemen die voorzaten, maar geschiedenis heeft altijd de neiging om tijd in hokjes op te delen en aan personen te linken, dus doen we dat ook maar even.

Jan Lehembre was de eerste voorzitter en maakte deel uit van de stichters van de vereniging. Ik hoorde wel eens heroïsche verhalen van de tijd dat ze hun mosterd in Nederland gingen halen. De vereniging kreeg een structuur, werd een VZW, er kwamen leden, het berichtenblad werd het kanaal naar de leden en er werd een opleiding opgezet. Ik hoop in de loop van de avond nog verhalen uit die tijd te kunnen horen.

Begin de jaren 80 werd Paul Eelen de tweede voorzitter, wie kon dat toen anders worden zou ik zo denken. Paul is nog steeds een toonaangevend boegbeeld in de ontwikkeling van de gedragstherapie en de wetenschappelijke bevraging ervan. De opleiding werd hervormd en opgezet door de vereniging en kreeg haar stek in Leuven, later ging dat naar verschillende universiteiten.

De volgende voorzitter was Walter Vandereycken, iemand die toen al het leiden en op gang trekken van bewegingen in de vingers had. Mijn indruk was toen dat Walter en de ploeg achter hem er in slaagden om de clinicus en de wetenschapper dichter bij elkaar te brengen door de toegang tot wat zich in het wetenschappelijk veld ontwikkelde makkelijker te maken voor de clinici. Ik herinner me boeiende workshops met een hoog opwaarderingsgehalte en de moeite die het bestuur toen deed om de leden naar internationale congressen te krijgen.

De volgende voorzitter was Eric Depreeuw, iemand waarvan velen zich afvroegen wat hij na zijn bestuursmandaat met zijn leven nog kon aanvangen, hij viel samen met de vereniging leek het wel. In die tijd had Eric geen goed oog in het inhoudelijke en logistieke bastion dat zich rond het tijdschrift Gedragstherapie gevormd had, hij vertelde mij toen dat we als het ware met handen en voeten gebonden waren. Ik heb nog dikwijls aan zijn toen door sommige tijdschrift-bonzen niet in dank aangenomen woorden gedacht. Ondertussen is de hoofdredactie van het tijdschrift grondig veranderd, wat u inhoudelijk hopelijk merkt en zal het tijdschrift volgend jaar door een andere uitgever verzorgd worden wat een flinke besparing voor de Nederlandse en Vlaamse vereniging zal betekenen zonder aan kwaliteit in te boeten. En de redenen van deze veranderingen zijn diegenen die Eric toen aangaf.

Guido Pieters was de volgende voorzitter, hij belichaamde de hardwerkende clinicus en bracht de vereniging een degelijk en doordacht opgezet workshopprogramma met bijna theaterprogrammatie-allures. Alleen Marsha Linehan was niet betaalbaar, maar Guido wist toen al wat zij zou kunnen betekenen voor de gedragstherapie.

Jaak Beckers volgde Guido op en hield de vereniging op dreef. Jaak zag de noodzaak om over de grenzen te kijken en zich als Europese gedragstherapeuten op elkaar af te stemmen, iets wat hij nu binnen de EABCT verder probeert waar te maken. De wedererkenning was zijn kind.

Ondertussen zijn we in 2001 beland waar ik de fakkel van Jaak kon overnemen, maar het lijkt me iets te vroeg om wat de bestuursploeg nu onderneemt reeds in de annalen te vermelden. Allicht zouden we hopen dat we een bijdrage zullen geleverd hebben in de uitstraling van de gedragstherapie naar onze leden toe maar ook naar niet-leden, maar dat hoort u allicht op de viering van 40 jaar VVGT.

Tussen dit verhaal weefden zich de administratieve ondersteuning van Betty, de spreekwoordelijke moeder van de vereniging. Enkele jaren terug werd deze niet te onderschatten taak door Rita overgenomen. Allerlei werkgroepen vullen de geschiedenis aan : de opleidingscommissie, informatie voor huisartsen, de redactie van het berichtenblad, de commissie der wijzen rond 20 jaar VVGT, gedragstherapeutische vaardigheden voor teamleden. Er zijn drie degelijke opleidingen - los van de vereniging - binnen de schoot van de universiteiten met een stevige ploeg errond en met een prima verstandverhouding met de vereniging. Ook het kader aan supervisoren en correctoren die de vereniging bevolkt zijn wat stillere maar voor nieuwe leden een onontbeerlijke wegwijzer naar de vereniging. Er zetelen drie leden in de redactie van het tijdschrift Gedaragstherapie.

De gedragstherapie zelf stond ook niet stil.

Begin de jaren 80 was ik in supervisie bij Marc Desmet, die toen in het bestuur zetelde en vanuit het bestuur de vraag stelde over welke onderwerpen we wat meer wilden weten. Onze verzuchting was toen dat er zich meer in het veld voordeed dan dwang , fobieën, eetstoornissen of pathologisch rouwenden. Beck en Ellis roerden zich en de persoonlijkheidsstoornissen werden voorzichtig werk van de gedragstherapeut.

Nu beschikken we over een veelheid aan technieken, mogelijkheden en toepassingsgebieden, met een beloftevolle derde generatie gedragstherapie die ook filosofisch boeiende inzichten biedt.

Na de mindfulness-workshop van Johan Vandeputte lijkt het er trouwens op dat we het aloude biofeedbacktoestelletje door een meditatiebankje zullen mogen vervangen.

De onderwerping aan de wetenschap brengt dus soms verrassende wendingen met zich mee, maar zorgt er ook voor dat er vooralsnog geen neiging tot afsplitsen bestaat binnen de vereniging.

Niet alleen de gedragstherapie, maar ook het imago van de gedragstherapeut is danig veranderd : hij werd van symptoomknutselaar opgewaardeerd tot een volwaardig psychotherapeut. We dragen nu een dusdanige fatsoenlijkheidsstatus dat oude vooroordelen dodelijk vermoeid in snel tempo wegsmelten.

En dit merken we ook binnen de vereniging : de aanvragen naar adressen van therapeuten is groot, de cursussen cognitief-gedragstherapeutische vaardigheden zijn in trek en mutualiteiten raken bekend met en hebben interesse voor de gedragstherapie.

Als vereniging is het belangrijk dat we op die evoluties inspelen : in het maatschappelijk debat rond zaken die ons aanbelangen is het m.i. belangrijk dat we ons meer profileren en onze stem wat beter laten horen. Tegelijk lijkt het me belangrijk de oefening te maken hoe we de gedragstherapeutische gedachte kunnen verder verspreiden zonder een al te pragmatische en weinig doordachte toepassing aan te wakkeren.

Er is dus nog wel degelijk werk aan de winkel, maar met een bruisende vereniging die kan bogen op illustere opbouwers en een positief kritische achterban, lukt dit wel.

Het huidige bestuur nodigt u dan ook graag uit om met ons feest te vieren op een rijkelijk 30-jarig verleden én op een boeiende en uitdagende toekomst, en dit als dank voor uw bijdrage in de uitbouw ervan.

Ik wens u allen een heel prettige en gezellige avond.

Jan Callens

Voorzitter VVGT